Özal Fransız, Erdoğan Amerikan modeli istedi

Türkiye’de Başkanlık sistemini gündeme getiren ilk siyasetçi Başbakan Recep Tayyip Erdoğan değil, Turgut Özal olmuştu.

Şu an AK Parti hükümetinde görev yapan Prof. Burhan Kuzu, 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın danışmanıydı. Ve Özal, ölümünden üç hafta önce kendisinden başkanlık sistemiyle ilgili çalışma istedi.

Kendisine sistem üzerinde çalışma yapması için görev verilen Kuzu o günleri şöyle anlatıyor:

“Özal başkanlık sistemini çok samimi savunuyordu. Demirel de savundu ama daha pragmatik. 5 artı 5’le bir daha gelebilirim diye. Özal cumhurbaşkanıyken beni çağırdı. ‘Bu makamı bırakıyorum. Sıkıldım, burası bana göre değil. Dar geldi. Beni buraya ittiler. Benden sonra gelen hükümetle de Türkiye’ye mahvettiler. Hocam Balkanlar’a gidiyorum, oradan Kafkaslar’a geçeceğim. Sen hazırlığını yap. Parti kuruyorum, seni listeme aldım’ dedi. Ben de yaptım. Ama Balkanlar’a, Kafkasya’ya gitti, geldi ve vefat etti. Konuşmadan üç hafta sonra. Önce parti kuracaktı. Güçlü gelirse başkanlık modelini düşünüyordu.”

‘YEREL YÖNETİMLER GÜÇLENDİRİLMELİ’

Peki Özal’ın kafasında nasıl bir başkanlık sistemi vardı? Bu soruyu da Özal’ın yakını ANAP’lı eski bakanlardan Hüsnü Doğan, şöyle anlattı:

“İsterseniz madde madde sayayım:

Başkanı halk seçecek… 4 yıl için.

En çok 2 dönem görev yapacak.

Kabine, Meclis dışından olacak.

Bakan sayısı azalacak… En çok 17-18.

Turgut Bey bir de şunu söylüyordu: Başkanlık Sistemi’nin iyi işlemesi için yerel yönetimlerin güçlendirilmesi lazım.”

Özal’ın en yakın adamlarından biri olan eski bakan Ekrem Pakdemirli de Özal’ın, ABD modelinden çok Fransa’daki gibi bir başkanlık sistemi istediğini aktardı.

ERDOĞAN: İDEALİ AMERİKAN MODELİ

Başbakan Recep Erdoğan, son olarak geçtiğimiz hafta başkanlık sistemi tartışmalarıyla ilgili olarak “Bu konuyu 12 Haziran seçimlerinden sonra referanduma götürmeyi düşünüyorum” dedi.

Erdoğan başkanlık sistemiyle ilgili ilk kez 2003 yılında konuşmuş ve ideal olan siyasi yapılanmanın ABD modeli olduğunu belirterek, “Başkanlık ve yarı başkanlık sistemi siyasetteki arzumdur” değerlendirmesinde bulunmuştu.

Erdoğan, “Benim için ideali Amerikan modelidir. Bu modelle yasama ve yürütme arasındaki müdahaleler ortadan kalkar. Yani bir milletvekili eğer bakan olduysa, milletvekilliğini bırakıyor, sadece bakan oluyor. Kaldı ki, dışarıdan da rahatlıkla bakan atayabiliyorsunuz. Türkiye’deki sıkıntı buradan kaynaklanıyor” diye konuşmuştu.

Ntvmsnbc

Bir cevap yazın