AKP’nin başkanlık önerisine hayır

Adalet ve Kalkınma Partisi’nin Anayasa Uzlaşma Komisyonu’na sunduğu Erdoğan-tipi başkanlık sistemi önerisinin yargıyla ilgili düzenlemeleri de belli oldu.

Böylelikle AKP’nin önerdiği hükümet sistemi biraz daha somutlaştı. Bu sistemi, Başkan’a: 1) Meclis’i fesih, 2) ülkeyi kararnamelerle yönetme, 3) üst düzey kamu görevlilerini, büyükelçileri ve bir kısım yargıçları, meclisin onayı olmaksızın atama yetkileri veriyor.

Yargı ile ilgili düzenlemelere göre de Başkan: 1) kurulacak Temyiz Mahkemesi’nin üyelerinin dörtte birini atayacak (geri kalanını HSYK seçecek), 2) HSYK’nın 7 üyesini atayacak (toplam 22 üyenin sadece 6’sı yargıçlar tarafından seçilecek), 3) Anayasa Mahkemesi’nin 8 üyesini atayacak (toplam 17 üyenin geri kalanını da Meclis çoğunluğu seçecek).

Yani, yargı organları üyelerinin çoğu, yargı mensupları tarafından değil, siyasi iktidar tarafından belirlenecek. Anayasa Mahkemesi, başkanlık kararnamelerini denetleyemeyecek. Anayasa Mahkemesi’nde iptal davası ancak Başkan ya da 110 milletvekili tarafından açılabilecek.

Bu, Prof. Dr. Ergun Özbudun’un sözleriyle “kendimize özgü bir garabet” olan başkanlık sisteminin, Türkiye’nin değil Başbakan Erdoğan’ın ihtiyaçlarına cevap verdiği apaçık ortada…

AKP’nin 2007 seçim beyannamesinde öngörülen parlamenter sistemle de, 2010’da referandumla yapılan anayasa değişiklikleriyle de çelişen Erdoğan – tipi başkanlık sistemi önerisi, istikrar getirmez, aksine kişi yönetimini tahkim ederek istikrarsızlık kaynağı olması kaçınılmazdır, bunun için reddedilmelidir.

AKP’nin anayasa taslağının bugün için Meclis’ten geçmesi imkansız görünüyor. Ne var ki, “BDP ile anayasal değişiklik yapmaya sayımız yetmiyor. Ama referandum noktasında anlaşabilirsek onlarla da müşterek adım atabiliriz…” diyen Başbakan Erdoğan’ın bu taslağa, benimseyeceği maddeler ekleyerek BDP’nin desteğini kazanmak; bu destekle referanduma götürmek ve halka onaylatmak hesabı içinde olduğu anlaşılıyor. Bu hesabında başarılı olup olamayacağını göreceğiz…

Şahin Alpay

Yazının tamamı için Zaman

 

Bir cevap yazın